Yəhudi xəbər portalının dəstəyi ilə yaradılmış xüsusi layihə · Biz Azərbaycanı — Vətənimizi, onun insanlarını, mədəniyyətini, tarixini və bənzərsiz rəngarəngliyini səmimi qəlbdən sevirik.
אTişa beAv
RUAZENHE

Gün haqqındaAdətlər

Qanun və adətlər

Oruc, sükut, şam və Ağı tumarı — bu günü necə yaşayırlar.

Oruc

Oruc və çəkinmə günü

Tişa beAv ilin iki tam orucundan biridir, gün batımından ertəsi günün ulduzları çıxana qədər, təxminən iyirmi beş saat. Bu gün yemək və içməkdən çəkinilir.

Yom-Kippurda olduğu kimi, beş yas qadağası qüvvədədir. Amma Yom-Kippur saflaşma günüdürsə, Tişa beAv kədər günüdür: hətta Tövrat yalnız kədərli hissələrində öyrənilir.

תענית

Oruc

Gün batımından ulduzlara qədər — təxminən 25 saat yeməksiz və içkisiz.

איכה

Eyxa və kinot

Axşam və səhər Eyxa tumarı və kinot — yas elegiyaları oxunur.

אבלות

Yerə yaxın oturmaq

Günortaya qədər yas tutanlar kimi yerdə və ya alçaq skamyalarda otururlar.

חליצה

Dərisiz və yumadan

Dəri ayaqqabı geyilmir, zövq üçün yuyunulmur, yağ sürtülmür.

Şam işığında

Ağı tumarının oxunması

Axşam parlaq işıq söndürülür; sinaqoq yalnız şamlarla işıqlanır. Eyxa tumarı alçaq səslə, yerə yaxın oturaraq, xüsusi ağlayan avazla — elə kədərin öz səsi ilə oxunur.

Səhər kinot əlavə olunur — Məbədin dağıdılması, müxtəlif əsrlərin sürgünləri və təqibləri haqqında onlarla yas şeiri. Talit və təfilin bu gün yalnız günorta namazında geyilir.

Beyn ha-metsarim

Üç həftə və Doqquz gün

Tişa beAv «Beyn ha-metsarim» («darlıqlar arasında») yas dövrünün zirvəsidir. O, üç həftə əvvəl, Yerusəlim divarlarının deşildiyi on yeddinci tamuz orucu ilə başlayır.

Son doqquz gün, av ayının əvvəlindən, yas güclənir: ət və şərabdan, saç qırxımından, toy və şənlikdən çəkinilir. Kədər avın doqquzuna doğru artır.

י״ז בתמוז

17 tamuz

Yerusəlim divarlarının deşilməsinin xatirəsinə oruc; Üç həftənin başlanğıcı.

תשעת הימים

Doqquz gün

Avın 1-dən 9-na qədər — yasın güclənməsi: ətsiz, şərabsız və şənliksiz.

ט׳ באב

Avın doqquzu

Yasın zirvəsi — dağıdılmış Məbədə görə oruc və ağı.

Günorta

Günortadan sonra kədər ümidə çevrilməyə başlayır — və təsəlli gəlir.
Günortadan sonra

Yas yumşalanda

Avın doqquzu günortadan sonra yas qanunlarının bir hissəsi yumşalır: adi yerə qayıtmaq olar. Ənənəyə görə, məhz bu vaxt təsəlli doğulur — və dünyaya Maşiax gəlir.

Oruc ulduzların çıxması ilə bitir. Ən yaxın şənbə isə Şabat Naxamu — «Təsəlli şənbəsi» — adlanır və yeddi həftəlik təsəlli oxunuşlarını açır.